พาหุง ตอนที่ 1 มหาบุรุษพิชิตมาร ก่อนพระพุทธเจ้าตรัสรู้เกิดอะไรขึ้น?

คาถาพาหุงบทแรกย้อนกลับไปยังเหตุการณ์มารผจญ ก่อนพระโพธิสัตว์ตรัสรู้ เรื่องเล่านี้สื่อถึงชัยชนะด้วยพระบารมี ไม่ใช่การใช้กำลังต่อสู้

บทพาหุงที่กล่าวถึงเหตุการณ์นี้

พาหุง สะหัสสะมะภินิมมิตะสาวุธันตัง
ครีเมขะลัง อุทิตะโฆระสะเสนะมารัง
ทานาทิธัมมะวิธินา ชิตะวา มุนินโท
ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานิ

คำแปลโดยสรุป: คาถาสรรเสริญพระจอมมุนีผู้ทรงชนะพญามารพร้อมช้างครีเมขละและเสนามาร ด้วยธรรมวิธีมีทานบารมีเป็นต้น และอวยพรให้เกิดชัยมงคล

เหตุการณ์มารผจญเกิดขึ้นเมื่อใด?

หลังละการบำเพ็ญทุกรกิริยา พระโพธิสัตว์ทรงดำเนินทางสายกลาง และประทับนั่งใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ เรื่องเล่าพุทธประวัติพรรณนาว่าพญามารพร้อมเสนามารเข้ามาขัดขวางความตั้งพระทัยก่อนตรัสรู้

คาถาบทแรกกล่าวถึงพญามารผู้มีแขนนับพันพร้อมอาวุธ และช้างครีเมขละที่เป็นพาหนะ ภาพเหล่านี้สื่อถึงการคุกคามอันยิ่งใหญ่ที่พระโพธิสัตว์ทรงเผชิญ

เหตุใดจึงมีภาพพระพุทธรูปปางมารวิชัย?

ตามคติพุทธประวัติ พระโพธิสัตว์ทรงแตะพื้นแผ่นดินเพื่อให้เป็นพยานถึงพระบารมีที่ทรงสั่งสมมา ท่าทางนี้สัมพันธ์กับพระพุทธรูปปางมารวิชัยหรือปางอ้างแผ่นดินเป็นพยาน

เรื่องพระแม่ธรณีบิดมวยผมเป็นรายละเอียดในตำนานพุทธประวัติที่สืบทอดต่อมา ไม่ใช่ข้อความที่ระบุไว้ตรง ๆ ในคาถาพาหุงบทแรก

พระโพธิสัตว์ทรงชนะด้วยสิ่งใด?

คำว่า “ทานาทิธัมมะวิธินา” ชี้ไปที่ธรรมวิธีมีทานบารมีเป็นต้น ชัยชนะนี้จึงมิได้เกิดจากการตอบโต้ด้วยอาวุธ

ข้อคิดสำคัญคือความตั้งมั่นในสิ่งที่ถูกต้องท่ามกลางความกลัวและอุปสรรค โดยควรแยกชัยชนะเหนือมารซึ่งเป็นเหตุการณ์ก่อนตรัสรู้ ออกจากการตรัสรู้เอง

คำถามที่พบบ่อย

พาหุงบทแรกกล่าวถึงอะไร? เรื่องชัยชนะเหนือพญามารก่อนการตรัสรู้

พระแม่ธรณีอยู่ในตัวคาถาหรือไม่? ไม่ได้ระบุโดยตรง เป็นส่วนหนึ่งของคติพุทธประวัติภายหลัง

แหล่งอ้างอิง

• บทพุทธชัยมงคลคาถา วัดจุฬามณี
• ต้นฉบับบทพาหุงและคำแปล

บทพาหุงครบทั้ง 8 ตอน | ตอนที่ 2 →

สนใจสั่งซื้อหรือผลิตหนังสือสวดมนต์ หนังสือธรรมะ ติดต่อได้ทาง เว็บไซต์พุทโธโลยี หรือ ร้าน Buddhology บน Shopee